Portret Bogucina z 1944 r. cz. 6

Wracając do centrum wsi pierwsze kroki kierujemy do olejarni pana Józefa Stachyry. W drewnianym budynku bito olej. Słowo „bicie” jest odpowiednikiem dzisiejszego „tłoczenia”. Olej bito z lnu, konopi, maku i rzepaku za pomocą specjalnej drewnianej prasy. W kuchni ludowej olej miał wszechstronne zastosowanie, a powiedzenie „Mieć olej w głowie” oznacza osobę mądrą i myślącą rozsądnie. Właściciele olejarni, p. Stachyrowie, posiadali gospodarstwo rolne, a bicie oleju było dodatkowym zajęciem w okresie adwentu i wielkiego postu. Olejarnia służyła okolicznym mieszkańcom wsi w promieniu ok. 10 km i pracowała niemal do czasu przeniesienia urządzeń  do muzeum. Teraz można ją oglądać w Lubelskim Skansenie.

Olejarnia p. Stachyrów

Po sąsiedzku, u Franciszka Stachyry, znajdowała się kaszarnia – wykorzystująca proste urządzenia do rozdrabniania odpowiednich zbóż a następnie usunięcia ostrych łusek i plew oraz odwiewania lub przesiewania zanieczyszczeń. Dalej, po tej samej stronie drogi, stał drewniany barak, który miał być przystosowany na szkołę.  

Pod numerem 38 mieszkał Franciszek Paruch, wówczas najbogatszy mieszkaniec wsi, będący właścicielem 24 morgów ziemi uprawnej. Do niego należała wytworna trzykonna  bryczka, którą woził do ślubu okoliczne pary małżeńskie. Był założycielem Spółdzielni Spożywców Snop, brał również aktywny udział przy budowie garbowskiej gminy. Jego syn – Jan uczestniczył w wojnie z niemieckim okupantem, a po wyzwoleniu, do 8 lutego 1947 roku walczył na terenie Bieszczad z bandami Ukraińskiej Armii Powstańczej.

Na podwórku Franciszka Parucha

Nieco dalej, pod numerem 39 mieszkał przedwojenny sołtys wsi Piotr Kowalczyk.

Porównując liczbę gospodarstw sprzed i po scaleniu widać jak duże zmiany powstały w krótkim okresie na tym terenie. Początkowo w gęstej zabudowie znajdowały się tu 22 gospodarstwa, później zostało ich zaledwie 9.

Spis gospodarstw z roku 1944 (numeracja wg rys. nr 1):

  1. Józef Stachyra
  2. Franciszek Stachyra
  3. Barak drewniany
  4. Henryk Mochaupt
  5. Jakub Wójcik
  6. Aleksander Gnieciak
  7. Jan Sagan
  8. Adam Rozwadowski
  9. Franciszek Paruch
  10. Piotr Kowalczyk

rys. nr 1

 

Lista gospodarstw sprzed komasacji gruntów według numeracji z rysunku nr 2 (w nawiasie miejsce przesiedlenia):

  1. Jan Stachyra
  2. Szczepan Kozak i Jan Wójcik (I Kolonia)
  3. Franciszek Stachyra
  4. Bronisław Kucharzyk (I Kolonia)
  5. Andrzej Zarzeka (II Kolonia)
  6. Henryk Mochaupt
  7. Jan Gawron (II Kolonia)
  8. Piotr Kozieł (II Kolonia)
  9. Jakub Wójcik
  10. Mateusz Firlej (Lasek Bogucki)
  11. Stanisław Wójcik i Aleksander Gnieciak
  12. Jan Sagan
  13. Adam Rozwadowski
  14. Karol Majewski(Lasek Bogucki)
  15. Marcin Kozieł (II Kolonia)
  16. Franciszek Paruch
  17. Józef Paruch (I Kolonia)
  18. Józef Markiewicz (I Kolonia)
  19. Piotr Kowalczyk
  20. Ignacy i Stefan Paruch (II Kolonia)
  21. Piotr Wójcik (Lasek Bogucki)
  22. Leonard Wójcik (II Kolonia)

 

Poniżej dzisiejszy obraz satelitarny nałożony na zdjęcie lotnicze z 1944 roku.

Kolejne odcinki historii Bogucina ’44 ukażą się po wakacjach.